Prasa lokalna jako źródło do badań dialektologicznych (na przykładzie kieleckich „Przemian”)

Main Article Content

Stanisław Cygan

Abstrakt

The local press is used to a small extent for dialectological studies. In the article, I present a review and typology of press materials contained in the Kielce socio-cultural monthly „Przemiany” (Transformation, 1970–1989), which is a valuable source of language material, primarily for Polish dialectical lexicography, but also for the study of the language system of the Kielce dialects from the 1980s and 1990s. The sociolinguistic aspect is included in the description of dialects in the analyzed press texts. On the one hand, Kielce dialect materials broaden the number of printed sources for the issued Polish dialect dictionary, and on the other – they can be well used when developing a regional glossary.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Cygan, S. (2021) „Prasa lokalna jako źródło do badań dialektologicznych (na przykładzie kieleckich «Przemian»)”, ANNALES UNIVERSITATIS PAEDAGOGICAE CRACOVIENSIS. STUDIA LINGUISTICA, (16), s. 11–25. doi: 10.24917/20831765.16.2.
Dział
Artykuły naukowe

Bibliografia

Batko-Tokarz B., 2019, Tematyczny podział słownictwa współczesnego języka polskiego. Teoria, praktyka, leksykografia, Kraków.
Google Scholar

Cygan S., 1997, Stan badań nad gwarami kieleckimi, [w:] Tradycja badań dialektologicznych w Polsce, red. H. Sędziak, Olsztyn, s. 102–118.
Google Scholar

Cygan S., 2006, Uwagi o gwarze w wierszach Tomasza Gajdy. Słowniczek wybranych wyrazów regionalnych, [w:] T. Gajda, Wiersze proste jak życie. Przygotowanie wierszy do druku, red. J. Kuklińska, Kielce, s. 107–110.
Google Scholar

Cygan S., 2007, Jeszcze o prześmiewaniu gwary, „Prace Filologiczne” LIII, s. 111–125.
Google Scholar

Cygan S., 2009, Z gwary świętokrzyskiej, Kielce.
Google Scholar

Cygan S., 2011, Przejawy świadomości językowej mieszkańców wsi końca XX wieku na przykładzie Lasocina na Kielecczyźnie, Kielce.
Google Scholar

Cygan S., 2016, Z zagadnień dialektologicznych Kielecczyzny w prasie lokalnej (na przykładzie „Radostowej”), „Prace Filologiczne” LXIX, s. 41–58.
Google Scholar

Cygan S., 2018, Słownik gwary opoczyńskiej, Opoczno.
Google Scholar

Cygan S., 2020, Miejsce gwary opoczyńskiej w lokalnej prasie (na przykładzie kieleckich „Przemian”), „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica” XV, s. 50–66.
Google Scholar

Dejna K., 1974–1981, Słownictwo ludowe z terenu byłych województw kieleckiego i łódzkiego, „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego”, t. XX–XXXI (skrót KD SL).
Google Scholar

Dejna K., 1991, Izoglosy gwarowe na obszarze kieleckiego sektora Atlasu gwar polskich, Łódź.
Google Scholar

Falińska B., 1959, Słownictwo Warmii i Mazur: uprawa i obróbka lnu, Wrocław.
Google Scholar

Falińska B., 1974, Polskie słownictwo tkackie na tle słowiańskim. T. 1: Słownik polskich gwarowych nazw tkackich, Wrocław.
Google Scholar

Falińska B., 1977, Polskie słownictwo tkackie na tle słowiańskim. T. 2: Zróżnicowanie geograficzne, obróbka włókna, Wrocław.
Google Scholar

Falińska B., 1980, Polskie słownictwo tkackie na tle słowiańskim. T. 3: Zróżnicowanie geograficzne: tkactwo, Wrocław.
Google Scholar

Gajda T., 2006, Wiersze proste jak życie. Przygotowanie wierszy do druku, red. J. Kuklińska, Kielce.
Google Scholar

Jachimczyk A., 2002, Życie kulturalne Kielc 1945–1975, Kielce.
Google Scholar

Karaś H., 2013, Dialektologia a ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego, [w:] Niematerialne dziedzictwo kulturowe: wartości – źródła – ochrona, red. J. Adamowski, K. Smyk, Lublin–Warszawa, s. 207–218.
Google Scholar

Karaś H., 2015, Zadania dialektologii w zakresie ochrony ginących gwar, „Gwary Dziś” 7, red. J. Sierociuk, Poznań, s. 83–95.
Google Scholar

Kąkolewski K., 1973, Życie słów, [w:] tegoż, 3 złote za słowo; 22 historie, które napisało życie, Warszawa.
Google Scholar

Kępa J., 1999, Między misją a rzemiosłem. Kieleckie środowisko dziennikarskie w latach 1945–1989, Kielce.
Google Scholar

Kępa-Mętrak J., 2005, Co w prasie piszczy? Charakterystyka świętokrzyskich dzienników regionalnych, „Studia Bibliologiczne Akademii Świętokrzyskiej” 9, s. 11–134.
Google Scholar

Kępa-Mętrak J., 2012, Ustawicznie czujni... O dziennikarzach regionu kielecko-radomskiego (i nie tylko), Warszawa.
Google Scholar

Kozak B., 2017, Słownictwo tkackie okolic Samsonowa, „Świętokrzyskie” 19 (23), s. 116–120.
Google Scholar

Krzyżanowski J. (red.), 1965, Słownik folkloru polskiego, Warszawa.
Google Scholar

Kucharzyk R., 2006, O podziałach dialektu małopolskiego, „Studia Dialektologiczne” III, red. J. Okoniowa, Kraków, s. 33–46.
Google Scholar

Kwaśnicka-Janowicz A., Piechnik A., Strutyński J. (red.), 2021, Bibliografia dialektologii polskiej (od roku 1986 do 1995 włącznie wraz z uzupełnieniami za lata poprzednie), Kraków.
Google Scholar

Labocha J., 1990, Opowiadania ludowe ze Śląska Cieszyńskiego w Czechosłowacji w świetle pragmalingwistyki tekstu, Kraków.
Google Scholar

Pacławski J., 1980, Kulturotwórcza rola „Przemian”, „Przemiany”, nr 10, s. 18–19.
Google Scholar

Pająkowska-Kensik M., 2014, O gwarze kociewskiej we współczesnych tekstach „Pomeranii”, [w:] Badania dialektologiczne. Stan, perspektywy, metodologia. Materiały konferencji naukowej Gwara i tekst, Kraków, 27–28 września 2013 r., red. M. Rak, K. Sikora, Kraków, s. 305–311.
Google Scholar

Pawłowski E., 1996, Podział gwar małopolskich na tle wzajemnych wpływów gwarowych oraz nowych tendencji językowych, „Rozprawy Komisji Językowej WTN” VI, s. 191–202.
Google Scholar

Pelcowa H., 2013, Gwara jako nośnik lokalnego i regionalnego dziedzictwa kulturowego, [w:] Niematerialne dziedzictwo kulturowe: źródła – wartości – ochrona, red. J. Adamowski, K. Smyk, Lublin, s. 219–229.
Google Scholar

Piechnik A., 2014, Gwara w języku lokalnej prasy (na przykładzie „Głosiciela”), [w:] Badania dialektologiczne. Stan, perspektywy, metodologia. Materiały konferencji naukowej Gwara i tekst, Kraków, 27–28 września 2013 r., red. M. Rak, K. Sikora, Kraków, s. 305–311.
Google Scholar

Pomianowska W., 1982, Wiersze spod Łysicy, „Studia Kieleckie” 1, s. 17–40.
Google Scholar

Pomianowska W., 1983, O poetach świętokrzyskich, „Rocznik Świętokrzyski Kieleckiego Towarzystwa Naukowego” XI, s. 129–175.
Google Scholar

Rak M., 2014, Zróżnicowanie stylistyczne gwar w świetle statystyki leksykalnej (na materiale podhalańskim), [w:] Badania dialektologiczne. Stan, perspektywy, metodologia. Materiały konferencji naukowej Gwara i tekst, Kraków, 27–28 września 2013 r., red. M. Rak, K. Sikora, Kraków, s. 157–166.
Google Scholar

Reichan J. (red.), 1999, Indeks alfabetyczny wyrazów z kartoteki „Słownika gwar polskich”, t. I: A–O; t. II: P–Ż, Kraków.
Google Scholar

Serkowska K., 2011, Język kaszubski w miesięczniku „Pomerania” w latach 1963–2011, „Biuletyn Rady Języka Kaszubskiego”, s. 242–249.
Google Scholar

Sikora K., 2020, Życzenia w gwarze i kulturze wsi, Kraków.
Google Scholar

Siuda M.M., 2012, Prasa województwa kieleckiego w latach 1944–1989. Studium historycznoprasoznawcze, Kielce.
Google Scholar

Skubalanka T., 1966, Słownictwo poezji miłosnej J. Słowackiego na tle tradycji, Toruń.
Google Scholar

Słownik gwar polskich, 1977, opr. przez Zakład Dialektologii Polskiej PAN w Krakowie pod kier. M. Karasia, Źródła, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk.
Google Scholar

Strutyński J. (red.), 1981, Bibliografia dialektologii polskiej (do roku 1975 włącznie), Kraków.
Google Scholar

Strutyński J. (red.), 1986, Bibliografia dialektologii polskiej (od roku 1976 do roku 1980 włącznie wraz z uzupełnieniami za lata poprzednie), Kraków.
Google Scholar

Strutyński J. (red.), 1990, Bibliografia dialektologii polskiej (od roku 1981 do roku 1985 włącznie wraz z uzupełnieniami za lata poprzednie), Kraków.
Google Scholar

Sulima R., 1972, Świat za chruścianym płotem, [w:] R. i W. Grzegorczykowie z Krajna, Wiersze, wybór, opracowanie i posłowie R. Sulima, Warszawa.
Google Scholar

Tokarski R., 1978, O kilku relacjach semantycznych w polu wyrazowym, [w:] Z zagadnień słownictwa współczesnego języka polskiego, red. M. Szymczak, Wrocław–Warszawa – Kraków–Gdańsk, s. 201–213.
Google Scholar

Tomaszewska E., 2016, Magia świąt. Zimowy cykl świąteczny w tradycyjnych zwyczajach mieszkańców wsi, Kielce.
Google Scholar

Tomaszewska E., 2017, Wiosenne świętowanie na Kielecczyźnie, Kielce.
Google Scholar

Wolny H., 1973, Od „Gazety Kieleckiej” (1870) do „Przemian” (1970), „Zeszyty Kieleckie”, s. 158–172.
Google Scholar

Wronicz J. (red.), 2009, Mały słownik gwar polskich, Kraków.
Google Scholar

Wronicz J. (red.), 2016–2017, Słownik gwar małopolskich, t. I–II, Kraków.
Google Scholar

Zaręba A., 1985, O prześmiewaniu gwary, „Prace Filologiczne” XXXII, s. 447–450.
Google Scholar

Zielińska M., 1998, Agnieszka Barłóg, [w:] Pisarze regionu świętokrzyskiego, red. J. Pacławski, seria I, t. 8, Kielce, s. 9–40.
Google Scholar

Zieniukowa J., 1959, Sprawy języka i literatury kaszubskiej w niektórych czasopismach regionalnych, „Literatura Ludowa” 3, nr ½, s. 23–26.
Google Scholar

Zieniukowa J., 1986, Źródła do badania dialektów polskich – Wielkopolska, Śląsk, Małopolska, Mazowsze, [w:] K. Handke. J. Majowa, J. Zieniukowa, Studia z morfologii języków północno-zachodnio-słowiańskich. Założenia badawcze i źródła, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź, s. 55–71.
Google Scholar

Żeromski S., 1956, Syzyfowe prace. Powieść współczesna, Warszawa.
Google Scholar

Żeromski S., 2003, Snobizm i postęp oraz inne utwory publicystyczne, wstęp i opracowanie A. Lubaszewska, Kraków.
Google Scholar